Download Firefox
Download Firefox

Thursday, May 25th

Last update07:32:02 PM GMT

Profile

Layout

Direction

Menu Style

Cpanel
You are here МЭДЭЭ Ярилцлага С.Бямбацогт: "Дэлхийд тэргүүлэх эдийн засагтай байсан бол дэлхийд тэргүүлэх өртэй болчихоод байна

С.Бямбацогт: "Дэлхийд тэргүүлэх эдийн засагтай байсан бол дэлхийд тэргүүлэх өртэй болчихоод байна

Gishuun

УИХ-ын гишүүн, УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга, Ховд аймгийн нутгийн зөвлөлийн дарга С.Бямбацогтыг тойрогтоо ажиллах үеэр нь орон нутгийн сэтгүүлчид уулзаж цаг үеийн асуудлаар ярилцсаныг уншигчиддаа хүргэж байна. 

-     

Д.Мягмарпүрэв: Тойрогтоо ажиллах хугацаандаа иргэд хөдөлмөрчидтэй уулзаж байна. Иргэд ер нь юу ярьж байна?

-      Тойргоос сонгогдсон гишүүний хувьд улс орны хэмжээнд яригдаж байгаа анхаарал татсан цаг үеийн асуудлаар иргэдэд мэдээлэл өгч харилцан санал солилцож байна. Сонгуулийн хуулийн төслийг хэлэлцэж байгаатай холбоотойгоор МАН-ын бүлгийн хувьд завсарлага аваад байна. Сонгуулийн хууль, санал хураалтыг хар машинаар болон гараар давхар тоолохтой холбоотой ард иргэдийн санал бодлыг сонсохоор ирлээ. Ховд, Эрдэнэбүрэн, Манхан, Зэрэг, Жаргалант суманд иргэдтэй уулзана.

-      Д.Мягмарпүрэв /Олон ястны телевиз/: Танай нам дахиад завсарлага авчихлаа. Үүнийг ажил хаялт гэж нэрлээд байна. Бүлгийн даргын хувьд ямар бодолтой байна. Ажил хаялт хэрхэн үргэлжлэх вэ? Ардчилсан намтай зөвшилцөлд хүрэхгүй бол яах вэ?

-      Боож үхэхэд бор шидэмс дутна даа. Үнэхээр хүнд байна. Бид өөрсдийн эрх ашгийн төлөө ингэж байгаа юм биш. Ардчилсэн намд хэвлэл мэдээлэл бүгд үйлчилдэг. Сонгуулийн хуулин дээр хар машинаар тоолсныг гараар тоолохыг оруулах шаардлага тавьж байгаа. Санал тоолдог хар машин зарим газар, зарим тойрогт программ үйлчлээд худал үр дүн гардаг юм биш биз гэсэн эргэлзээ байгаа. Эргэлзээг тайлахын тулд давхар гараар тоолчихъё гэхээр эх кодыг нь өгөхгүй байгаа юм. Үнэхээр асуудалгүй юм бол сонгуульд нэр дэвшиж байгаа хүмүүсийн төлөөллөөр камер байрлуулаад олон нийтийн өмнө гараар тоолчихъё. Хар машиныг үзье гэхээр нэг хайрцаг авчирчихдаг, программыг нь засдаг эх кодыг нь өгдөггүй. Гараар хяналтын тооллого хийлгэхгүй гээд байгаа нь илүү асуудалтай байгаа юм бишүү гэсэн хардлага төрүүлээд байна. Та юу гэж бодож байна?

-      Д.Мягмарпүрэв /Олон ястны телевиз/: Ер нь тооны машин байхад сампингаар тоолох асуудал яригдаад байна гэж бодоод байгаа.

-      С.Бямбацогт: Их хурлын гишүүдийн гар утаснаас хэн нэгэн рүү мессэж явчихсан тохиолдол хэдэн жилийн өмнө гарч байсан. Утсыг програмчилж болж байгаа юм чинь хар машиныг програмчлах боломжтой гэж гэж үзэж байна. Энд тооны машинаар бодсоныг сампингаар бодчихъё гэдэг асуудал яригдаад байгаа юм. Үнэхээр хар машин, гар тооллого хоёр зөрүүгүй байвал асуудалгүй.

-      Д.Мягмарпүрэв /Олон ястны телевиз/: Та өөрөө Ховд аймгаас хар машинаар сонгогдсон гишүүн. Гэтэл таны хардаж сэрдэж байгаа асуудал тантай хамаатай гэсэн үг үү? Та яагаад итгэхгүй байна?

-      С.Бямбацогт: Би энд зарим газарт хар машины тооллого эргэлзээ төрүүлж байгаа гэж хэлсэн болохоос бүгдийг нь хамруулаагүй. Зарим газар, зарим хар машины програмыг өөрчилсөн байж магадгүй гэсэн эргэлзээг арилгачихъя. Түүнээс биш хар машин луйварддаг, үзсэн харсан гэж би яриагүй шүү. 

-      Д.Мягмарпүрэв /Олон ястны телевиз/: УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэж байгаа бүхий л асуудал дээр МАН завсарлага авдаг. Ер нь төрийн ажлыг хойш нь татдаг, цалгардуулдаг нам гэж ард иргэд ойлголт авчихаад байна. Улс орны асуудал шийдэгдэх гэж байхад завсарлага авч хэнийг хохироох гээд хэнийг айлгаад байгаа юм гэж хараад байна. Завсарлага авсны үр дүн юу юм бэ?

-      Төрийн ажлыг аль болох зөв явуулахын тулд, асуудлыг зөв шийдвэрлэхийн тулд завсарлага авдаг. 2012 оноос өмнө буруу зөрүү бодлого, хууль, асуудал дээр хугацаагүй завсарлага авч болдог байсан. Харамсалтай нь 2012 онд АН хүч түрэн хуулинд өөрчлөлт оруулж таван хоногийн хугацаатай завсарлага авч болдог болгосон. МАН-ыг  завсарлага авахаар, төрийн ажил гацаадаг гэцгээж байна. Үүний үр дүнд юу болов. 2012 онд МУ-ын эдийн засаг 17 хувийн өсөлттэй байсан бол өнөөдөр нэг хувийн өсөлттэй, 2012 онд 2 тэрбум ам долларын өртэй байсан бол өнөөдөр 10 тэрбум ам долларын буюу та би, бид, бидний үр хүүхэд хүртэл 14 сая төгрөгийн өртэй болчихоод байна. Бид буруу бодлого бүхнийг зогсоох гэж хичээсэн ч олонхиор хүч түрсэн. Манай улс 2012 онд дэлхийд тэргүүлдэг эдийн засгийн өсөлттэй байсан бол өнөөдөр дэлхийд тэргүүлэх өртэй улс боллоо. Грекээс ялгарах юмгүй. Улс нь, компаниуд нь, иргэд нь бүгдээрээ өртэй, ахмадууд нь тэтгэврийн зээлтэй. Энэ мэт буруу бодлогыг зогсоох гэж асуудлыг зөв тийш нь чиглүүлэх гэж завсарлага авч байсан ч эцэстээ бид төрийн ажлыг гацаадаг нэр аваад хүч түрсэн нөхөд маань улс орныг минь ийм байдалд оруулчихлаа.

-      Ж.Саруул /Эко телевиз/: Сонгуулийн системийн хувьд 2012 оны сонгууль 48/28-аар сонгогдож байсан. Сонгуулийг ямар системээр явагдахыг дэмжиж байгаа вэ?

-      С.Бямбацогт: Миний хувьд өөрийн байр сууриа илэрхийлэхээс гадна бүлгийнхийгээ илэрхийлэх үүрэгтэй. Тэр үүднээс МАН-ын бүлэг хүнээ сонгодог тогтолцоог дэмжиж байгаа. Хүнээ сонгох чинь 48 нь тойрогтоо дэвшдэг, 28 нь улсын хэмжээнд нэр дэвшдэг байж болох юм.

-      Ж.Саруул /Эко телевиз/: 2013 онд өрхийн амьжиргааны түвшин тогтоох судалгаа улсын хэмжээнд явагдсан. Хүүхдийн мөнгийг судалгааг үндэслэж олгохоор болж байх шиг байна. Энэ жил хүүхдийн мөнгөний төсөв танагдсан. Энэ талаар мэдээлэл өгөөч?

-      Ирэх онд хүүхдийн мөнгө авагчдын тоо 40 хувиар буурна. Урд жилүүдэд 250 орчим тэрбум төгрөгийг улсын төсөвт суулгадаг байсан бол ирэх онд 146 тэрбум болгож бууруулсан. Улсын төсвийн орлого тасалдсанаас болж Засгийн газар боломжтой гэсэн айлын хүүхдэд хүүхдийн мөнгө өгөхгүй шийдвэрлэлээ. МАН баян, ядуугаар нь ялгаварлах бодлогыг хэзээ ч баримталж байгаагүй, баримтлах ч үгүй. Бид хүн амыг өсгөх бодлогыг урьд нь баримталж байсан, баримталсаар ч байна.

-      Х.Алтантуяа /Жаргалант телевиз/: Малчдын орлогын эх үүсвэр болсон мал, малын гаралтай түүхий эдийн үнэ ханш унаж байна. МУ-ын засгийн газраас энэ тал дээр хэрхэн анхаарч байна?

-      С.Бямбацогт: 2010 онд төрөөс малчдын талаар баримтлах бодлогын баримт бичиг, монгол мал хөтөлбөрийг баталж өнгөрсөн хугацаанд амжилттай хэрэгжүүлж ирлээ. Энэ хүрээнд малыг вакцинжуулах, эрүүлжүүлэх, малын гаралтай түүхий эдийн үнэ ханшийг тогтвортой барих, даатгалд хамруулах нэгдсэн бодлогыг баримталж байсан. Харамсалтай нь 2012 оноос Монгол мал хөтөлбөрийг зогсоосноос хойш малын гаралтай түүхий эдийн үнэ буурч, малын гаралтай өвчин гарч байна. Тухайлбал, үндэсний үйлдвэртээ тушаасан ноосны кг тутмаас 2000 төгрөгийн урамшуулал өгдөг байсан бол өнөөдөр заавал хоршооны гишүүнээр элсээд ноосны килограмм тутмаас мянган төгрөгийн урамшуулал авдаг болсон. Энэ асуудал дээр монгол мал хөтөлбөрийг хэрэгжүүлсээр байсан бол ийм нөхцөл үүсэхгүй байсныг үгүйгэх аргагүй, эсвэл өөр хөтөлбөр бодлого хэрэгжүүлээгүйгээс болж ийм байдалд хүрлээ. Өнгөрөгч наймдугаар сард Засгийн газарт мал аж ахуйтай холбоотой асуудлаар олон ч удаа шаардлага тавьсан, есдүгээр сард арга хэмжээ авагдахгүй болохоор Бурмаа сайдад асуулга тавьсан. Үүний үр дүнд ОХУ, БНХАУ-д мах нийлүүлэх ажил эхлэл тавигдсан ч малын гаралтай өвчин гарснаас болж зогсонги болсон. Харин сүүлийн үед малын гаралтай өвчин гараагүй бүс нутгаас мах нийлүүлэх ажил ахицтай байна. Манай намын бүлгээс энэ асуудал дээр шаардлага, асуулга тавьж хариуцлага тооцох асуудал яриагүй байсан бол тэдгээр хүмүүс хөдлөх байсан уу үгүй юу гэдэг бас л эргэлзээтэй.

-      Х.Алтантуяа /Жаргалант телевиз/: Дотоод, гадаадад малын гаралтай түүхий эдээ борлуулах, малчдаа орлоготой болгох зах зээл манайд бий юу?

-      С.Бямбацогт: Урд, хойд хөрш гэсэн асар том хоёр зах зээл бий. ОХУ-д дэлхийн эдийн засгийн хоригоос шалтгаалж мах, махан бүтээгдэхүүний хомсдол үүсч байгаа. Манай улс 60 гаруй сая малтай, малын гаралтай бүтээгдэхүүнээ эцсийн бүтээгдэхүүн болгон боловсруулж, зах зээл дээр гаргах боломж ч Засгийн газар маань арга хэмжээ авч чадахгүй байсаар байна. Манай улс дотооддоо махны илүүдэлтэй ч гадаад руу гаргах гарцгүй байна. Махыг дулааны аргаар боловсруулаад эцсийн бүтээгдэхүүн болгоод дэлхийн зах зээл дээр гаргах боломжтой. Гэтэл Монгол мал хөтөлбөрөө цаашид хэрэгжүүлээд малаа эрүүлжүүлээд явсан бол өнөөдөр малын гаралтай өвчин гарахгүй, малын гаралтай өвчин гараагүй байсан бол хоёр том зах зээл рүү махаа борлуулж өнөөдрийн энэ нөхцөл байдалд хүрэхгүй байсан.

-      Б.Ундармаа /Ховдын мэдээ сонин/: 2008-2012 онд 200 гаруй тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийгдсэн талаар тоо баримт байсан. Энэ юутай холбоотой тоо баримт вэ?

-      Үндсэндээ аймгийн Засаг дарга Д.Цэвээнравдан дарга бид сүүлийн гурван жилд 1000 км зам барьчихлаа гээд яриад байгаа. Д.Цэвээнравдан даргын үед ашиглалтанд орсноос биш Д.Дэмбэрэл, С.Бямбацогт нар эхлүүлчихсэн байсан юм. Арай ч дээ ингэж бас ярьж чаддаг юм байхдаа гэж миний гэдэн хөдлөөд байгаа байхгүй юу. Ховд хотод дулааны хоёр дахь станц баригдаж, иргэд дулаан амьдарч байна. Энийг бид эхлүүлж, ашиглалтанд оруулсан. 2012 оноос өмнө болон дараа ашиглалтад оруулсан объёктуудыг харьцуулаад гаргаад тоо судалгаа, баримттай гаргаад ирж болно.

-      Н.Цэрмаа /Ховд телевиз/: Шатахууны үнийг бууруулах талаар олон удаа асуудал тавьж байсан. Өнөөдөр шатахууны үнэ буурлаа. Энэ үнэ тогтвортой байж чадах уу? Дэлхийн зах зээл дээр шатахууны үнэ буурч байгаа. Нэмж буурах боломж бий юу?

-      Шатахууны үнэ дахин буурах бололцоо байна. ОХУ-д нэг литр шатахуун 1000 төгрөг, АНУ-д 1200 төгрөг байна. Дэлхийн бүх улс орнуудад 50-80 хувь буурчихаад байна. Манайд л өндөр байсан. Миний хувьд шатахууны үнийг улсын хэмжээнд ижил түвшинд байлгах тухай асуудлыг удаа дараа ярьж байгаа. Ижил болчихсон чинь хүн бүхэн би санаачлаад буурууллаа гээд яриад байгаа юм. Асуудлыг холоос эхэлье л дээ. Би 2011 онд УИХ-ын гишүүн байхдаа бүсийн нэмэгдлийн тухай хуулийг санаачилж, өргөн барьсан. 2012 онд шинэ парламент бүрдсэнээс хойш гурван жил гаруй энэ хууль дарагдсан. Хуулиар алслагдсан бүс нутгийн зардлыг нь бууруулаад орлогыг нь нэмэгдүүлэх асуудал яригдаж байгаа юм. Орлогыг нь цалин, тэтгэвэрт тодорхой нэмэгдэл олгох замаар нэмэгдүүлж болно. Улаанбаатар хотоос алслагдах тусам бараа бүтээгдэхүүний үнэ өндөр, малын гаралтай түүхий эдийн үнэ ханш хямд байдаг. Тэр хэмжээгээр орлогыг нэмэгдүүлэх, зарлагыг нь бууруулснаар төвлөрөл ч багасна. Хаана ч амьдардаг байсан ижил хэмжээний орлого олох боломж бий болно гэж санаачилсан. Алслагдсан бүс нутгийн боомтоор ирж байгаа өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний татварыг тэглэх, хөнгөлөх замаар орлогыг нэмэгдүүлэхээр ярьж байсан. Энэ хуулийг батлахгүй ч гэсэн бензиний үнийг бууруулах боломж байсан. 2013 онд дэлхийн зах зээл дээр 1 баррель нефтийн үнэ 120 доллар байсан, 2014 оны сүүлээр шинэ засгийн газар байгуулагдахад уул уурхайн сайдаар Р.Жигжид томилогдож байхад “Дэлхийн зах зээл дээр шатахууны үнэ 118 доллараас 68 доллар болж 40 хувиар буурлаа. Монголчуудын хэрэглэж байгаа шатахууны үнэ буурах ёстой. 2015 оны нэгдүгээр улиралд буулгах арга хэмжээ авах ёстой. Улаанбаатарт шатахуун АИ-92 бензин 1660 төгрөг, Ховд аймагт 2100 төгрөг үнийн зөрүү 30 орчим хувьтай байна. Энийг бид үеийн үед ярьж байгаа. Мах гурилтай адил нөлөөлж байгаа шатахууны үнийг адил түвшинд барих бодлого барих асуудлыг хаврын чуулган дээр оруулж ирээрэй. Хэрэв энэ хоёр асуудлыг шийдэж чадахгүй бол хариуцлага тооцох асуудлыг ярина гэдгийг хариуцлагатайгаар хэлье. Ийм байдлаар тодорхой бус байдлаар хариулдаг, ажилладаг, цаг нөгцөөж байгаа арга саам хайж байгаа юм шиг ажиллаж болохгүй шүү ” гэж сануулж хэлж байсан. Энэ асуудалд есдүгээр сард арга буюу Ж.Энхбаяр гишүүн бид хоёр асуулга тавьсан. Асуулга тавьсан бол үр дүн нь гардаг. Ижил болгоё, харин бензин шатахууны үнийг бууруулж чадахгүй, төсвийн орлого тасарч байна, цалин тэтгэвэр тавьж чадахгүй, татварыг нэмэгдүүлж цалин тэтгэврээ тавих асуудал ярьсан. Цаашид шатахууны үнийг бууруулах асуудал ярина. Бууруулж чадна гэдэгтээ итгэлтэй байна.

-      Х.Алтантуяа /Жаргалант телевиз/: Нэг талаар шатахууны үнийг эрт бууруулах боломж байсан юм байна. Нөгөө талаар шатахууны үнийг бууруулсан нь Ардчилсан нам төр барьж байхдаа гаргасан түүхэн шийдвэр гээд яриад байгаа. МАН-ын бүлэг шатахууны үнийг буулгасан нь нилээд хүчин зүтгэл гаргасан гэдэг нь таны ярианаас харагдаж байна. Иргэдийн талархлыг хүлээсэн томоохон шийдвэрийг сонгууль болох гэж байгаатай холбоотойгоор нам, улс төрийн хүчнүүд өмчлөөд байна. Энэ тал дээр МАН-ын бүлгийн даргын хувьд хариулт өгөөч?

-      Урьд нь явж байсан зөв зүйтэй бодлогыг зогсоочихоод ингэж ярих нь утгагүй. Атарын гуравдугаар аянаар дотоодын хэрэгцээнийхээ улаан буудайг тариалаад хэрэглээгээ хангачихдаг, гадагшаа экспортолдог байсан. Өнөөдөр дотоодын хэрэглээнийхээ гурилын 50 хувийг гаднаас авч байна. Ингээд хийчих боломжтой байна гээд шахаад шаардаад хийлгэчихээр өөртөө нааж аваад ярьчихна. УИХ-ын дарга Эрүүгийн хууль, хамтын тэтгэврийн тухай хууль, ашиг сонирхлын зөрчлийн тухай хуулийг бид хамтраад баталсан атал бензиний үнийг буулгачихсанаа өөрсдөө хийчихсэн юм шиг яриад байна. Муу бүхнийг МАН руу, сайныг нь АН руу наадаг. Ипотекийн зээлийг Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэрээр иргэн Базарын асуулгаар түр хугацаагаар хаасныг МАН-аас гаргасан шийдвэр гэж яриад байна. Банкуудын санхүүгийн чадавхи буурсан, эргэн төлөлт хангалтгүй байгаа. Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэрийн шийдвэрийг МАН-д тохоод байна.

-      Ж.Саруул /Эко телевиз/: Ипотекийн зээлийг МАН зогсоолоо гээд хараад байна. Та бүхний нөлөөлөл үнэхээр байгаад байгаа юм уу?

-      Манай намын оролцоо байхгүй. Бид зогсоогоогүй. Үндсэн хуулийн цэцээс өмчлөгч иргэний эрхийг ипотекийн зээл зөрчиж байна гэсэн шийдвэр гаргасан. Энэ асуулгыг иргэн Базар тавьсан. Тухайн иргэн бол хуульч мэргэжилтэй хүн байна лээ. Шалтгаанаа МАН руу чихдэг АН-ын заль. Биднээс уучлалт гуй, гүтгэж байна, хэрвээ үгүй бол АН-ын ерөнхий нарийн бичгийн даргын үүрэг гүйцэтгэгч н.Эрхэмбаяраас нэхэмжилнэ гэсэн байр суурьтай байгаа. Өнөөдөр 3,5 их наядын ипотекийн зээл гарсан. Тэрний хүү 12 хувиар өсвөл 400 орчим тэрбум төгрөгийн ипотекийн зээлийн хүүгийн дарамтад иргэд орно гэж үзэж байгаа. Тэгвэл тэр мөнгийг АН-ын удирдлагуудаас нэхэмжилнэ. Ипотекийн зээл зогсож байгаа юм биш. Өмч нь барьцаанд байхад эзэмшигчийг шилжүүлж болох ч энэ эрх нь хангагдахгүй байгаад асуудал байгаа юм. Иргэдийн эрх ашгийг хамгаалсан Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэрийг улс төржүүлээд юу ч биш болгочихлоо.

-      Д.Мягмарпүрэв /Олон ястны телевиз/: Ипотекийн зээлийн талаар нэмж асуух зүйл байна. Урьд нь МАН-аас зургаан хувийн хүүтэй зээлийг гаргаж байсан. Үндсэн хуулийн цэцээс гаргасан шийдвэрийн дагуу 20 хувийн хүүтэй зээл гаргана гэх юм. Энэ талаар ямар бодлого баримтлах вэ?

-      МАН-аас 2006 онд зургаан хувийн хүүтэй зээл гаргах тухай яригдаж байсан. Анх 4 мянга, 40 мянган айлын орон сууц, Сү.Батболдын засгийн газрын үед 100 мянган айлын орон сууц хөтөлбөрийг зургаан хувийн хүүтэй ипотекийн зээлийг гаргасан. Н.Алтанхуягийн Засгийн газрын үед зургаан хувийн хүүтэй зээл бага байна гээд найман хувь болгосон. Найман хувийн хүүтэй зээлэнд 70 гаруй мянган иргэн хамрагдсан. Үндсэн хуулийн цэцийн хувьд 20 хувь болгочихсон юм ерөөсөө биш. Өмчлөгч үндсэн хуулинд заасан өмчлөх эрхээ баталгаажуулах боломж олгож өгсөн болохоос банкны барьцаанд байгаа байраа банкнаас алдах эрсдэл үүсэх шийдвэрийг гаргаагүй. 20 хувь болгоно гэдэг бол банкуудын хувьд санхүүгийн чадавх муудаж, эрсдэлд орох гээд байгаа учраас шалтаг гаргаж байгаа. Арилжааны банкуудын хувьд Үндсэн хуулийн цэцийн шийдвэрийг далимдуулж, ипотекийн зээл олгохгүй байх, АН-ын хувьд МАН-ын захиалгат шийдвэр гэж харуулах сэдэл явж байгаа. Бид бол ипотекийн зээлийг найман хувиар олгох байр суурин дээр байгаа.

-      Ж.Саруул /Эко телевиз/: Сүүлийн нэг жилийн дотор эрчим хүчний үнэ хоёр ч удаа нэмэгдлээ. Улсын төсвийн орлого хангалттай хэмжээнд бүрдэж чадахгүй байгаа учраас цалин тэтгэвэр нэмэх боломжгүй гээд байгаа. Бүсийн нэмэгдлийн тухай хуулийг дахин өргөн барьсан гэсэн энэ талаар нэмэлт мэдээлэл өгөөч?

-      Ховд аймгийн тухайд Дөргөний УЦС ашиглалтанд орсон. Дөргөний УЦС-аас 1квт нь 35 орчим төгрөгийн өртөгтэйгээр гурван сумын хэрэглээг хангаж байгаа. Нийт хэрэглээний 30 орчим хувийг Дөргөний УЦС-аас хангаад үлдсэнийг нь ОХУ-аас 270 орчим төгрөгийн өртөгтэй импортоор авч байна. Засгийн газраас эрчим хүчний үнийг чөлөөлөх шийдвэр гаргасан. Эрчим хүчний хэрэглээний үнийг бууруулах, иргэдэд дарамт үүсгэхгүй байх гарц бол Эрдэнэбүрэний усан цахилгаан станцыг ашиглалтанд оруулахаар ажиллаж байна. Эрдэнэбүрэний усан цахилгаан станц ашиглалтанд орсноор гурван сумыг 1квт нь 35 төгрөгийн өртөгтэй цахилгаанаар хангах боломж нээгдэж байгаа юм. Үндсэндээ долоо дахин хямдарна.

-      Ж.Саруул /Эко телевиз/: Эрдэнэбүрэн суманд баригдах усан цахилгаан станцын эдийн засгийн болоод байгаль экологид нөлөөлөх эерэг сөрөг нөлөөллийг хэрхэн харж байна?

-      1992 онд Дөргөний УЦС барих асуудал яригдаж ТЭЗҮ хийгдэж эхэлсэн. 1997 оноос хойш сөрөг мэдээллүүд яригдсаар байсан. Дөргөний УЦС байгаль экологид учруулсан сөрөг нөлөөлөл бага. Дам сураг төдий мэдээллээр том ажлуудыг нураах, харлуулах зүйлүүд хийгдээд байна.

-      Д.Мягмарпүрэв /Олон ястны телевиз/: Дөргөний УЦС баригдаж байхад цахилгааны үнэ хоёр дахин буурах тухай яригдаж байсан. Гэтэл өнөөдөр хоёр дахин өсчихсөн байна. Яагаад бид нар Дөргөний УЦС-ын эрчим хүчийг бусдадаа шилжүүлж өөрсдөө ашиглаж чадахгүй байгаа юм бэ?

-      Баруун бүсийн эрчим хүчний нэгдсэн сүлжээнд Ховд, Увс, Баян-Өлгий холбогддог. Хэрвээ Ховдыг энэ сүлжээнээс салгачихвал Ховдынхон 35 төгрөгийн цахилгаан хэрэглэж, нөгөө хоёр аймаг 250 төгрөгийн цахилгаан хэрэглэдэг болчихно. Төрийн бодлого, нэгдмэл байх ёстой гэсэн бодлогоор салгадаггүй. Ховдыг тусад нь салгачихад хүч хүрэхгүй байна. Биднээс эрчим хүчний сайд “төрөхгүй” байна. Гэхдээ аль болох хурдан Эрдэнэбүрэний усан цахилгаан станцыг барьж байгуулахыг хичээж байна.

-      Х.Алтантуяа /Жаргалант телевиз/: Хамтын тэтгэврийн тухай хууль батлагдсанаар олон ахмадууд баярлаж байгаа байх. Ахмадууд тэтгэврийн зээлээ өндөр хүүтэй арилжааны банкуудаас авч байна. Энэ хүүг бууруулах боломж гарц юу байна?

-      С.Бямбацогт: Тэтгэврийн зээлийн хүүг бууруулах тухай яриад хоёр жил боллоо. Харамсалтай нь ХАНХХ-ийн сайд С.Эрдэнэ хөдөлж өгдөггүй. ХАНХХЯ 500 орчим тэрбум төгрөгийг жилийн 10 хувийн хүүтэй байршуулдаг ч ахмадууд 20 хувийн хүүтэй зээл авч байна. Сүүлийн үед тэр мөнгөний хүүг авдаг гэх хардлага яваад байна шүү дээ. Чөлөөт эх үүсвэрээр арилжааны банкуудыг аль бага хүү амласанд нь байршуулуулж болно. Хамгийн бага хүүтэй зээл олгох банкинд байршуулж, ахмадуудын тэтгэврийн зээлийг 10 хувь болгочих боломж байна. УИХ-ын НББСШУ-ын байнгын хорооны дэргэд ажлын хэсгийг С.Оюун гишүүнээр ахлуулж байгуулсан. Гэвч С.Эрдэнэ сайд материалаа өгдөггүй гээд гацчихсан байна. Энэ асуудал шийдэгдвэл С.Эрдэнийн хийсэн ажил болно. Ийм байдлаар сонгууль дөхөөд ирэхээр хийх нь утгагүй. Бүтэн хоёр жил ахмадуудаа дарамтанд байлгаж байхаар сонгуулийн үеэр буулгах байх.

-      Х.Алтантуяа /Жаргалант телевиз/: Малчдын тэтгэврийн насыг наашлуулах асуудал яригдаж байсан ч таны санаачилсан хууль дэмжлэг авсангүй. Энэ талаар яриач?

-      С.Бямбацогт: Малчдын тэтгэврийн насыг наашлуулах хуулийн бид 2014 оны 5-р сард малчдын ажилласан нэг жилийг 1,6 жилд тооцох тухай хууль санаачлан өргөн барьсан. Бас л дарагдаж дарагдаж хэлэлцэлгүй хойш нь хаягдаад өнгөрсөн. Харин энэ оны тавдугаар сард УИХ-ын гишүүн Д.Батцогтын санаачилсан малчдын ажилласан жилийн 1,2 жилээр тооцох тухай хууль батлагдахаар болж байх шиг байна. Батлагдсаных нь дараа бид санаачилсан гэлтэй биш. 

-      Х.Алтантуяа /Жаргалант телевиз/: Орон нутгаас сонгогдсон гишүүдтэй хэр ойлголцож чаддаг вэ?

-      С.Бямбацогт: Тэнд бол асуудал байхгүй. Бид гар сэтгэл нийлж ажилладаг. Ховдын төлөө гэсэн ажил дээр намаар талцдаггүй. Харин өөр зүйлүүд дээр улс төржөөд байх юм.

-      Б.Ундармаа /Ховдын мэдээ сонин/:Цаашдаа хийх ажил юу байна? Цэвэрлэх байгууламж, цементний үйлдвэр гэх мэт томоохон төслүүд гацчихлаа. Энэ талаар яриач?

-      С.Бямбацогт: Бямбацогтын санаачилсан ажлуудыг хасчихдаг. Манай аймгийн хувиараа түүхий эдийн бизнес эрхлэгчдэд жижиг үйлдвэрүүд байгуулах чадал бий. Байгуулах тухай ч ярьж байсан. Цэвэрлэх байгууламжийг 2011 онд малын гаралтай түүхий эдийг боловсруулах үйлдвэрийг барих гэхээр цэвэрлэх байгууламж дутуу байсан. Баруун таван аймагтаа анхдагч малын гаралтай түүхий эд боловсруулах үйлдвэр байгуулж, ажлын байр бий болгож, дулааны аргаар махаа боловсруулаад гаргахын бол мах, хонины арьсны үнэ мянган төгрөг болохгүй байсан юм. 2011 онд цэвэрлэх байгууламж барих санаачлагыг эхлүүлсэн ч тухайн үеийн ИТХ дэмжээгүй. 2012 оноос хойш бас л гацаанд орсон. 2012 ондоо цэвэрлэх байгууламж баригдчихсан бол арьс шир, ноос ноолуур, мах, яс боловсруулах олон үйлдвэр ашиглалтанд орчихсон иргэд маань өнөөдөр эдийн засгийн хүндрэлийг төвөггүйхэн даваад гарчих байсан юм. Гэтэл Бямбацогтын санаачилсан ажил гэдгээр шалтаглаж хөндий сэтгэлээс хандсанаас болж байна. Цементний үйлдвэрийг 2011 оноос ярьсан ч өнөөдөр бодит ажил болж хараахан чадаагүй л байна.

-      Б.Ундармаа /Ховдын мэдээ сонин/:Саяхан МАН-ын бага хурал болж өнгөрлөө. Таны хувьд МАН-ын нарийн бичгийн даргаар сонгогдлоо. Энэ хурлын талаар?

-      С.Бямбацогт: Ууган улс төрийн хүчин, Монгол улсын хөгжил цэцэглэлтэд хамгийн их үүрэг гүйцэтгэсэн намын нарийн бичгийн даргаар сонгогдсон нь миний хувьд нэр төрийн хэрэг. Өнөөдөр намын бүлгийн дарга, намын нарийн бичгийн дарга гэх сөрөг хүчний хариуцлагатай ачааг үүрүүлж байгааг даах гэж хичээх болно.  Баяртай байгаа.

-      Н. Цэрмаа /Ховд телевиз/: Залууст чиглэсэн ямар ажлуудыг санаачилж хийв?

-      С.Бямбацогт: 2012 он хүртэл харьцангуй ойлголцоод ажиллаж болдог байсан. Өнгөрсөн хугацаанд хүүхэд залуучуудын парк, сургууль, цэцэрлэг, соёлын төв гээд олон газар ашиглалтанд орлоо. Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх, ажлын байр нэмэгдүүлэх чиглэлээр олон үйлдвэрүүд үүдээ нээлээ. Цементийн үйлдвэр, цэвэрлэх байгууламж ашиглалтанд орсон бол олон хүн ажилтай, орлоготой болох бололцоо байлаа.

-      Д.Мягмарпүрэв /Олон ястны телевиз/: Монголчууд төрийн сүлдэндээ залбирдаг ард түмэн. Гэтэл сүүлийн үед төрөө хараадаг боллоо. 76-ын нэг нь та. Энийг сонсоход хэр байдаг вэ?

-      С.Бямбацогт: Эмзэглэдэг. Бид төрийн минь сүлд өршөө, төр минь төвшин, түмэн олон минь амгалан байг гэж хэзээнээс нааш залбирч ирсэн ард түмэн. Дэлхийн анхны төрт улсуудын нэг. Нэг талаас сонгогдож байгаа нөхдүүдэд асуудал байна, нөгөө талаас бидний үйл ажиллагаа ил тод нээлттэй явж байна, бид хэт их нам улс төрийн хүчнээрээ талцаж хуваагдах байна. Бид нэгнийхээ дээр гарахын тулд нэгнээ гутаах гутаахгүйгээр гутааж байгаатай ч холбоотой. Эрх барьж байгаа нам ард иргэдийнхээ амьдралыг унагаагаад байхаар харааж зүхэх нь аргаа барсан хүний үйлдэл юм даа. Эцэстээ намууд алдахаас гадна ард иргэд маань алдаж байна. Хоорондоо ойлголцоод шийдэлд хүрээд явсан бол өнөөдрийн нөхцөл байдал үүсэхгүй байсныг үгүйсгэхгүй. Харамсалтай нь ардын нам ярьж байгаа зүйл зөв ч байсан буруу ч байсан “хад мөргүүлж” олонхийн хүчээр шийдэж байснаас болсон.

-      Д.Мягмарпүрэв /Олон ястны телевиз/: Олон улс төрийн намын талцлаас болоод ард иргэд хохироод байгаа. Монголчууд эвтэй байхдаа хүчтэй гэсэн сайхан үг нэг хэсэг явлаа. Үлдсэн хугацаандаа хамтдаа бүх асуудлаа шийдчих боломж байхгүй юу? Авсан завсарлагаа хэзээ дуусгах вэ?

-      С.Бямбацогт: Зөв төртэй зөв бодлоготой болохын тулд ард иргэд дөрвөн жилд нэг удаа төрийн эрхийг барьдаг. Тэр нь сонгууль. Сонгууль нь үнэн зөв, ил тод, шударга, ямар нэгэн булхай луйваргүй явагдах сонгуулийн хуулийг батлахыг хүсч байгаа. Үүний төлөө бид эцсээ хүртэл явна. Зөв төртэй болвол ажилгүйдэл, ядуурал, өр төлбөрөөс гарна. Монголчуудын эрх ашиг хэзээд нэг шүү гэдгийг л ойлгох ёстой. Асуудлыг хагарч талцаж биш, зөвшилцөж ойлголцож шийдэх ёстой гэдэг байр суурин дээр урьд нь зогсож байсан, цаашид ч зогсох болно. Миний хувьд Монгол улсын урт хугацааны хөгжлийн бодлогыг анх санаачлаад УИХ-д өргөн барих гэж байна. Энэ бодлогыг баталчихвал улс төрждөг, талцдаг, хуваагддаг асуудал цэгцэрнэ. Монгол улсыг хөгжүүлэх, нэг бодлого, нэг замтай болно. Сонгуулиар ард иргэд нь саналаа өгөхдөө Монгол улсыг хөгжүүлэх урт хугацааны бодлогод хэн хурдан хугацаанд амжилттай зөв хүрэх вэ гэдгийг харж байж сонгодог болно. Хөгжлийн бодлогод хэрэгжүүлэх, хяналт тавих, хариуцлага тооцох асуудлыг ч тусгасан. Хөгжлийн урт хугацааны бодлогын ажлын хэсгийг гурван намын бүлгийн дарга нар ахлаад явж байна. УИХ-аас өнгөрсөн хугацаанд хийж байгаа нэг гэрэлтэй гэгээтэй ажил энэ. Энийг хийх гэж тэмүүлж байгаа. Цаашдаа улс төржилт, хуваагдлыг цэг тавина гэж найдаж байгаа. Эцэст нь бид нэг монгол, нэг л жаргал зовлонтой шүү гэдгийг л хэлье дээ.

-      Ярилцсан баярлалаа

                          Г. Энхжаргал

 

Add comment

Security code
Refresh

Ховдын Толь Шинэ дугаар гарлаа

    Khovdiin-toli

Ирээдүйн Толь шинэ дугаар гарлаа

ireeduin-toli

Бизнес Толь шинэ дугаар

biznes-toli

ТАНЫ СОНОРТ

galdaТүүхэн хүмүүн

Цаг агаарын мэдээ