Download Firefox
Download Firefox

Saturday, Nov 25th

Last update05:06:17 AM GMT

Profile

Layout

Direction

Menu Style

Cpanel
You are here БОЛОВСРОЛ Шинжлэх ухаан - танин мэдэхүй Юрий Ожередов: БАРУУН МОНГОЛЫГ СУДЛАХ АЖИЛД ХОРИОД ЖИЛ ЗҮТГЭЖ БАЙНА

Юрий Ожередов: БАРУУН МОНГОЛЫГ СУДЛАХ АЖИЛД ХОРИОД ЖИЛ ЗҮТГЭЖ БАЙНА

Yu.O 2
Yu.O 3
Yu.O 1
Ojerodov 2
Ojerodov 1

Баруун Монгол судлалын ажилд олон жил хүч хөдөлмөрөө зориулж байгаа түүхийн шинжлэх ухааны дэд доктор /кандидат/, ОХУ-ын Мэргэжлийн дээд боловсролын тэргүүний ажилтан, Ховд хотын хүндэт иргэн Ожередов Юрий Ивановичтай ярилцсан ярилцлагыг хүргэж байна.

- Баруун Монгол түүний хил залгаа нутгийн байгалийн нөхцөл, түүх, хэл, соёл” олон улсын эрдэм шинжилгээний энэ удаагийн хуралдаан болон урьд нь болж байсан хурлуудын тухайд сэтгэгдлээ хуваалцахгүй юу?

- Баруун Монгол түүний хил залгаа нутгийн байгалийн нөхцөл, түүх, хэл соёл” хэмээх эрдэм шинжилгээний бага хурал маань өнгөрсөн 9 дүгээр сард арван хоёр дахь удаадаа Монгол улсын Ховд аймагт болж өнгөрлөө. Энэ хурал Оросын нутагт гурван удаа болсон юм. Тодруулбал 1999 онд Томскд, 2005 онд Кызылд, 2007 онд Горно-Алтайскд тус тус болсон. Азаар ч гэх юм уу миний бие бүрэлдэхүүнийхээ хамтаар Монгол, Оросд болсон бараг бүх хуралдаануудад оролцсон. Тодорхой шалтгааны улмаас 2013 онд болсон хуралдаанд ирж оролцож чадаагүй маань надад их харамсалтай байсан.Оросод бол эрдэм шинжилгээний хурлууд төрөл чиглэлээрээ тус тусдаа хийгддэг л дээ. Харин Ховдод бүх салбар чиглэлийн эрдэмтэд нэг дор цуглаж, судалгаа шинжилгээний асуудлуудыг хэлэлцдэг нь гадаадынханд сонирхолтой байгаа байх. Чухам иймээс л энд илүү сонирхолтой тусгаж авууштай зүйлүүд байна гэж үзээд би бүүр 1999 оноос хойш тасралтгүй оролцож байна. Өнгөрсөн хугацаанд Ховдод болсон бүх л хурлуудад тэд хоорондоо нэлээн ялгардаг, байсан. Яг чиглэл чиглэлээ барьдаг гэх үү дээ.

1997 онд Орос улсын Томскийн Улсын их сургууль энэхүү олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлыг хамтран үүсгэгчдийн эгнээнд элсэж, анх удаа сургууль дээрээ Монголын эрдэмтэдтэй хамтран зохион байгуулж байсан нь хамгийн сонирхолтой дурсамж юм. Чухам энэ үед Томскийн их сургуулийн захирлын зүгээс энэ хурлыг эрдэм шинжилгээний формод оруулж, тогтмол зохион байгуулж байх саналыг тэр үеийн Ховд дахь МУИС-ын салбар сургуулийн захирал Г.Нямдаваад тавьсан бөгөөд Монголын зочид маш таатай хүлээж авч баярлаж байсан юм.

Монгол дахь хамтран ажиллагчид маань анхны энэ хандлага санаа бодлыг олон жилийн турш гол чиг зорилгоо болгон хадгалж ирсэн нь аятай сайхан санагддаг. Эрдэм шинжилгээний арга хэмжээний үнэлж цэгнэхэд хүрвэл таатай, таагүй хүчин зүйлүүд аль аль нь илэрч байдаг жамтай. Оролцогсод болон бүрэлдэхүүний зүгээс хоёр чиглэлээр үр дүнг нь үнэлж, цэгнэдэг л дээ. Энэ нь эрдэм шинжилгээний ач холбогдол болон зохион байгуулалт гэсэн чиглэлүүд.Оросын ихэнх эрдэмтэд түүнчлэн бусад орны эрдэмтдийн хувьд Ховд руу хүрч ирэх, буцахад унааны машины нөхцөл хүндрэлтэй байлаа. Гадаадын аль орны оролцогчид маань онгоцоор ирэхэд үнэ өндөртэй. Ийм болохоор эрдэм шинжилгээний хуралд оролцохыг хүсэж буй олон мэргэжилтэн судлаачдыг оролцуулья гэвэл зам унааны асуудлыг бодлоготойгоор зохион байгуулбал зүгээр. Нарийн ширийн зүйлийг ярих юм бол 2013 оны хуралд Томскоос нэлээн чухал оролцогчид ирж чадаагүйн учир нь мөн л зам, унаатай холбоотой байсан. Хоёр улсын хооронд визгүй зорчих болсон нь нөхцлийг тодорхой хэмжээгээр хөнгөвчилж байна л даа.

Урьд нь Оросоос виз авахын тулд Иркутск эсвэл Кызылээс очиж авдаг журам хэрэгжиж байлаа. Тэгээд хуралд оролцох зорилгоор виз авах гэж жил болгон бас л нэлээд төвөг чирэгдэл учирдаг байв. Харин одоо энэ явдал арилсан.Зам унааны асуудлаас болж оролцогчдын тоо хязгаарлагддаг нь харамсалтай байгаа юм. Чухам энэ байдлын улмаас хүрэлцэн ирж амжаагүй судлаачдын багшаархан дараалал үүссэн гэдгийг өмнө хэлсэн. Сүүлийн жилүүдэд хуралдаанд оролцож буй эрдэмтэн судлаачид илтгэлийн товчлолоо олон улсын хэл дээр хийсэн байх шаардлага тавигдсан нь хоёр талт үр дагавартай байх шиг.

Тухайлбал шинжлэх ухааны түвшинд ойлгогдохоор хийж чадаж буй эсэх гэсэн асуудлыг бий болгож байна. Секцийн хуралдаанууд, тухайлбал байгалийн шинжлэх ухааны салбар, философи, хүмүүнлэгийн ухааны салбар дахь илтгэлүүдийг хэлэлцэхэд надад нэлээн хүндрэлтэй санагдаж байсан. Энэ нь оролцогчдын илтгэлийн тоог цөөн байхад нөлөөлсөн биз. Нэг секцид л гэхэд цөөн хэдэн илтгэл амаар хэлэлцэгдэж байсан. Нэг талаасаа энэ нь илтгэлүүдийг зэрэгцүүлж, хоршуулж сонсоход сонирхолтой байсан ч харамсалтай нь илтгэлүүдийн талаар дотор нь орж дүн шинжилгээ хийх, өргөн хэлэлцүүлэг, харилцан яриа өрнүүлэх, ялангуяа Монголын угсаатны зүй, археологийн салбарын нарийн ширийнийг уудлах боломж хомс байлаа. Энэ нь жаахан тоогүй. Дараагийн хуралдаанд төрөл бүрийн салбарын судлаачид, мэргэжилтнүүдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, илүү өргөн хүрээлэлтэй болгох нь зүйтэй гэж бодогдож байна.

Бас нэг асуудал гэвэл бүс нутгийн хүрээнд хуралдаануудыг төлөвлөхдөө харилцан хэл ул авалцаж байж шийдэл гаргаж байх нь зүйтэй санагдаж байна. Тухайлахад Горно-Алтайскийн улсын их сургууль дээр 10 дугаар сарын эхээр “Археологи, угсаатны зүйн судалгааны интеграцчилал” хэмээх олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулагдахар бэлтэл хангагдсан байсан. Гэтэл Ховдын хурал түүнтэй маш ойрхон хугацаанд болсон болохоор нэн ялангуяа хуралдаанд тогтмол оролцдог Барнаул, Горно-Алтайн зарим судлаачдын хувьд Монголын хуралд оролцож амжихгүйд хүрч, хуралдааны ач холбогдол саармагжих тал бас ажиглагдсан. Холбоо харилцаандаа хайнга хандсанаас энэ мэтчилэн хийдэл гарах болзошгүй олон улсын хурал зохион байгуулахдаа хамтран ажиллагч орнууд өөр хоорондоо харилцан холбогдол бүхий календарчилсан төлөвлөгөө гаргаж байх нь зөв биз.

- Та энэ хуралдаанд яг хэд дэх удаагаа оролцож байна вэ?

- Аль эртнээс л оролцсон. Би зөвхөн 2013 оны хуралдаанд л оролцож чадаагүй. Бусад бүх хурлуудад оролцож, амаар болон ханаар илтгэл хэлэлцүүлж байсан.

- Хуралдаан дээр өөрийн тавьсан илтгэлийн тухай болон судалгааны ажлынхаа талаар сонирхуулахгүй юу?

- Миний илтгэлийн гол зүйл нь археологийн асуудалд зориулагдсан. Угсаатны зүйн судалгааны чиглэлд хамаатай зарим нэг зүйлүүд, тухайлбал судалгааны тодорхой обьектуудтай холбоотой зүйлүүд бий. Амаар хэлэлцүүлсэн хэсэг маань ерөнхийдөө мэдээллийн шинж чанартай. Өнгөрсөн хугацаанд нээж олсон хөшөө дурсгалууд, түүнчлэн судалгааны үйл явцын тухай байсан. Түүхэн дурсгалуудын нарийвчилсан судалгаа болоод шинжлэх ухааны талаасаа тулгамдаж буй асуудлуудыг хөндсөн нарийн зүйлүүд бий л дээ.

2005 онд Кызылд болсон “Баруун Монгол түүний хил залгаа нутгийн байгалийн нөхцөл, түүх соёл” сэдэвт олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал дээр тавигдсан миний илтгэл хийгээд баруун Монгол түүний эргэн тойронд хийсэн судалгааны ажлыг маань Монгол Алтай судлалын институтын захирал, профессор К.Цоохүү ихэд сонирхож, анхаарсан юм. Түүнээс хойш бид байнгын харилцаатай болж, Монгол Алтай судлалын институд миний хүндэтгэн ханддаг эрдэм шинжилгээний гадаад түнш маань байсаар байна. Чухам энэ үеэр бид баруун Монголын таван аймгийг хамруулсан археологийн дурсгалуудыг судлах, үүнийхээ үр дүнг харуулсан ном бүтээл хэвлүүлэх зорилготой эрдэм шинжилгээ судалгааны хөтөлбөр гаргаж ажилласан юм. Манай экспидицийн даалгавар эрэл хайгуул, судалгаа боловсруулалт тэрчлэн Ховд аймгийн хойт хэсгийн хоёр сумын /Эрдэнэбүрэн – Ховд/ археологийн дурсгалын тухай мэдээллүүдэд анализ хийх явдал байлаа. Экспедиц маань 2010-2012 онд “Баруун Монголын нүүдлийн соёлын олон янз байдал ба нэгдэл” хэмээх олон улсын хөтөлбөрийг гүйцэтгэж үр дүнг нь Оросын Хүмүүнлэгийн шинжлэх ухааны сан /Российским гуманитарным научным фонд /РГНФ/ болон Монголын Боловсрол Соёл Шинжлэх ухааны яаманд /МинОКН/ өргөн барьсан. Хээрийн судалгааны маань бас нэг хэсэг нь эрэл хайгуулын үр дүнд олдсон эртний болон дундат зууны үеийн дурсгал, чулуу, металл хийгээд эд зүйлүүдийг лабораторийн аргаар шинжлэх явдал юм. Манай экспидиц нэрэлсэн хоёр сумын нутагт 4000 гаруй обьектийг илрүүлсэн. Шинжлэх ухааны үүднээс илэрхий болоогүй нарийвчлан судлах шаардлагатай зүйлүүд маш их бий. Эдгээр түүхэн дурсгалуудын тухай мэдээ баримтыг шинжлэх ухааны эргэлтэд оруулах үүднээс миний бие Монгол Оросын эрдэмтэн судлаачидтай хамтран 73 эрдэм шинжилгээний үгүүлэл бэлтгэж, Голланд, Хятад, Солонгос, Монгол, Орос, Турк болон Японд хэвлүүлсэн.

- Энэ удаагийн хуралдааны онцлогийн тухайд ямар бодолтой байна?

- Хурлын мэдээллүүд надад болон миний судалгааны обьектуудтай ойрхон холбогдож байгаагаараа миний хувьд онцлог байлаа. Яг хоттой зэргэлдээ газруудын дурсгалуудын судалгаан дээр би одоо ажиллаж байна. Энэ ажил маань эрдэм шинжилгээний хурал дээр хэлэлцэгдсэн, одоо судлагдаж байгаа цаашид судлагдах хэд хэдэн сонирхолтой дурсгалуудтай нягт холбоотой зүйлүүд юм. Энд эртний хүмүүсийн хойтын буянд зориулсан тахилын байгууламж, баримал, хэрэм цайз, дацан сүм болон бусад томоохон дурсгалууд орно.

- Монголын шинжлэх ухаан дээд, боловсролын байгууллагууд түүний дотор Ховд их сургууль болон ОХУ-дахь таны харьяалагддаг хамтран ажилладаг байгууллагуудын хоорондын цаашдын харилцаа хамтын ажиллагааны тухайд юу хэлмээр байна?

- Юуны түрүүнд Ховд их сургууль болон Томскийн улсын их сургуулийн хоорондын хамтын ажиллагаа улам гүнзгий хөгжих учиртай гэж бодож байна. Улам олон төрөл хэлбэрээр хамтран ажиллахаас гадна шинээр хийгдэж байгаа хамтарсан судалгаануудыг чанаржуулах, үр дүнг нь гүнзгийрүүлэх тал дээр ч цаашид хамтарч хийх ажлууд бий. Хамтын ажиллагааг ийн хөгжүүлэх хүчтэй обьектив шалтгаануудын нэг нь бие биендээ энэ тэргүүнд хэрэгцээтэй, шаардлагатай байгаа явдал юм.

- Энд олон удаа ирж танил дасал болсон хүний хувьд манай баруун Монгол нутаг хийгээд манай хотын тухайд ямар сэтгэгдэлтэй явдаг бэ? Одоо дахиж ирэхэд ямар шинэ сонин сэтгэгдэл төрж байна.

- Энэ удаагийнхтай нийлээд би Монгол оронд арван найм дахь удаагаа ирж байна. Олон жилийн туршид Монголын баруун чиглэлийн бүх аймгуудын нутгаар, уул нурууд, говь, цөл, хээр тал гээд хаа сайгүй явж ажиллалаа. Нэг удаа Ховдоос Улаанбаатар ороод дахиад Ховдод буцаж ирсэн. Хаана ч надтай таагүй юм тохиолдож байгаагүй. Ер нь Монголд ажиллахад надад их таарамжтай байдаг. Монголын ийм гайхалтай сайхан оронтой бүх талаар харицаатай амьдрах болсон хувь заяандаа талархдаг шүү. Энэ орны байгаль газар нутаг, болон хүмүүстэй танилцах бололцоо олдсоныг би хувь заяаны бэлэг гэж боддог.

Ховдын тухай сэтгэгдэл гэснээс би энэ хотыг 1997 оноос хойш мэдэх юм. Тухайн үед Ховд хотын цахилгаан дулаан, түлш, шатахуун, усан хангамжийн нөхцөл хүнд. Орон сууцнуудын цонхоор яндан гаргачихсан утаа бургилж харагддаг, байшингийн хана туурга нь утаанд харлаад түймэрт өртсөний дараахан юм шиг л санагддаг байлаа. Түүнээс хойш намайг ирэх бүрийд энэ нутаг асуудлуудынхаа ард бага багаар гарсаар байгаа нь илхэн мэдэгддэг байв. Сүүлийн 6-7 жилийн хугацаанд Ховд хот эрс өөр болж ирсэн. Гудамж талбай байшин барилгуудын өнгө зүс сайжирч, орон сууцны барилгууд баригдан, орчин үеийн дэлгүүрүүд, зочид буудлууд, гудамжинд хөлхөлдөх төрөл бүрийн маркийн машинууд нь нэн олширчээ. Орчин үеийн хотын түвшинд хүрэхэд ойртсон дэд бүтэцтэй болж, хүмүүсийн амьдралын түвшин ч харьцангуй сайжирсан бололтой. Тэрчлэн надад нэн таалагддаг зүйл нь хотын тайван, амар жимэр байдал төрх. Цаашид ч энэ нутаг миний ирэх дуртай дотны сайхан газар маань байх болно.

Ярилцсан Г.Төрмөнх

Юрий Ожеродов: ДЕЯТЕЛЬЕМ ОКОЛО ДВАТЦАТЬ ГОДЫ

НА РАБОТА ИССЛЕДОВАНИЕ ЗАПАДНОЙ МОНГОЛИЯ

Довелью к все читателем переделаль это интервью с кандидат исторических наук, почетный работник высшего профессионального образования Российской Федерации и почетный гражданин г. Ховда аймака Монголия Ожередов Юрий Иванович.

- Какой вам печатление об это кратний и перед проведение конференци?

- 2015 г. конференция «Природные условия, история и культура Западной Монголий и сопредельних регионов» проводилась уже двенадцатый раз, три из которых состоялось на территории России (Томск-1999 г., Кызыл-2005 г., Горно-Алтайск-2007 г.). Мне посчастливилось участвовать в большинстве из прошедших в Монголии и во всех трех состоявшихся на российской стороне. К сожалению, по независящим от меня причинам не пришлось участвовать лишь в конференции 2013 г.

Конференции состоявшиеся в России в той или иной мере разнились между собой, но в целом проходили в привычном для российских ученых режиме. При этом, все они сильно отличались от тех, которые прошли в Ховде. Лично мне, видимо, как иностранцу интереснее были именно ховдские, наиболее полно отразившие дух территории, исследованием которой мне довелось заниматься начиная с 1999 г.

Наиболее запоминающейся стала конференция 1997 года, когда Томский государственный университет впервые выступил в качестве соучредителя этого международного научного форума, организованного монгольскими учеными. Именно с этого года под руководством ректора, тогда еще Ховдского филиала Монгольского национального университета, Нямдаваа при проведении конференции были заданы международный научный формат и заложены принципы монгольского гостеприимства и радушия.

целом монгольским коллегам удалось сохранить первоначальные тенденции на всем многолетнем пути, который прошла конференция вплоть до 2015 года. Оценивая научное мероприятие всегда вольно или невольно, приходится оценивать две ее составляющие: организационную и научную. Серьезным препятствием для большинства российских ученых, а может быть и ученых других стран, является труднодоступность самого г. Ховда, обусловленная отсутствием удобной транспортной инфраструктуры и кроме то, высокие тарифы для иностранцев на авиационном транспорте. Поэтому, для многих специалистов, имеющих желание посетить конференцию бывает весьма сложно организовать поездку. частности этим объясняется, что в 2013 г. из Томска не смогла прибыть полноценная делегация участников. Всего лишь не удалось решить вопрос с транспортом.С отменой визового режима ситуация стала несколько легче. Ранее дорогостоящую процедуру получения визы можно было осуществить в Иркутске или в Кызыле. При этом, с каждым годом получение виз становилось все более сложными и дорогим удовольствием. Теперь этого нет, но проблема транспорта для многих остается непреодолимой преградой.

Транспортная проблема, к сожалению, не только впрямую, но косвенно ограничивает число участников, сокращая ряды исследователей труднодоступной территории, а это, в свою очередь, ведет к сокращению ученых заинтересованных в проведении данной конференции.

Два названных обстоятельства, видимо, стали одной из причин сокращения международного представительства данной конференции в последние годы.Доступность конференции, в свою очередь может отражаться и на ее научном уровне. Мне трудно судить о научном представительстве на секций работавших в области естественнонаучных дисциплин, но гуманитарная секция, в этот раз в основном состояла из монгольских и российских ученых. При этом в силу их малочисленности в одну секцию вошли представители нескольких наук. С одной стороны интересно послушать доклады ученых из смежных наук, но, к сожалению, не было возможности иметь широкий диалог с представителями профильных дисциплин, в частности из области археологии и этнографии Монголии. И это огорчает. При организации следующих конференции, думаю, нужно принимать дополнительные усилия для привлечения более широкого круга специалистов из разных областей знаний. 

Еще одной причиной, например, отсутствия постоянных участников из Барнаула и Горно-Алтайска, стала подготовка в Алтайском государственном университет крупной международной конференции «Интеграция археологических и этнографических исследований». силу того, что данный научный форум был запланирован на начало октября, то он отвлек на себя часть потенциальных участников монгольской конференции. связи с такими, возможными накладками, видимо следует более активно сотрудничать с зарубежными научными центрами при формировании календаря проведения конференций, например, в Монголии и в России.

- Вам участвовал сколько раз на это конференци (Природные условия, история и культура Западной Монголий и сопредельних регионов)

- Как уже сказано выше, я не участвовал только в конференции 2013 г. работе остальных посчастливилось принять непосредственное участие с устными докладами в форме презентации.

- Позвольте к меня сведения о выступил своя доклади и работа следование?

- Мои доклады были посвящены преимущественно вопросам археологии, но некоторые касались итогов изучения этнографических объектов. Часть выступлений имела информационный характер, где речь велась о проведенных исследованиях, открытых и обследованных памятниках прошлого. Другие носили аналитический характер и были посвящены отдельным памятникам или акуальным научным проблемам. 2005 г. на очередной конференции «Природные условия, история и культура Западной Монголий и сопредельних регионов», проходившей в Кызыле, на мой доклад об исследования в Западной Монголии обратил внимание директор «Института исследования Монгольского Алтая» (МАСХ) в Улан-Баторе профессором Цоохуу. ходе нашего общения им было сделано мне почетное предложение стать иностранным сотрудником МАСХÂÂÂÂÂ С этого момента работы экспедиции были подчинены исследовательской программе МАСХ, направленной на создание серии книг-сводов археологических памятников всех пяти аймаков Западной Монголии. Нашей экспедиции были поручены поиск, обследование, обработка и анализ сведений об археологических памятниках двух северных сомонов Ховдского аймака – Ховд и Эрдэнэ бурэн. 2010-2012 гг. наша экспедиция выполняет международный грант «Единство и разнообразие кочевых культур Западной Монголии», поддержанный Российским гуманитарным научным фондом (РГНФ) и Министерством образования, культуры и образования (МинОКН) Монголии. На выделенные средства была проведены полевые работы и целая серия междисциплинарных лабораторных исследований камня и металлов, послуживших сырьем для всевозможных древних и средневековых изделий - артефактов

На территории двух названных сомонов нашей экспедицией было изучено более 4000 объектов, большая часть которых была не известна науке. Для введения этих памятников в научный оборот мною индивидуально и в соавторстве с коллегами из Монголии и России было опубликовано 73 статьи, которые вышли в Голландии, Китае, Корее, Монголии, России, Турции, Японии.

- Как думаеш о особенности этократного конференце?

- Для меня особенность данной конференции состоит в том, что она максимально приближена к объектам моих исследований. Буквально рядом с городом и даже в нем самом имеются памятники, которые я изучаю. Эта связь настолько тесная и постоянная, что порой даже будучи на конференции удается поработать на некоторых из интересующих объектов. А это керексуры, поминальники, изваяния, крепости, дацаны и сумо, эндэры и петроглифы.

- Об дальнейшего сотрудничество между Монголия организация наук и образования тоже Ховдского университет и ваша страна похожие направление организатором.

- Думаю, что сотрудничество между Ховдским и Томским государственными университетами должно развиваться и углубляться. Расширяться в сторону преумножения форм сотрудничества, а углубляться в сторону качественно новых результатов. Представляется, что в силу объективных причин формы сотрудничества с той и другой стороны должны быть индивидуальными, в зависимости от приоритетов надобности друг для друга. Одним, может быть в большей мере требуется расширение научных исследований, другим образовательной сфера. Или получают предпочтение какие-то другие виды взаимодействия.

- Ваша приехаль много раз в наша край. Как вовсе печатлание о наша край и наша город. А приехаль это раз как возбуждал печатления который нового или с интересном.

- этом году я приехал в Монголию в 18-й раз. За многие годы работы мне довелось побывать во всех аймаках Западной Монголии, на равнинах и в горах, в пустынях и оазисах. Однажды удалось проехать от Ховда до Улан-Батора и обратно. И нигде не мне не было плохо или дискомфортно. Монголия удивительная страна во всех отношениях и я благодарен судьбе, что она мне даровала возможность познакомиться с этой страной и ее людьми. Что касается впечатлений о Ховде, то я его знаю с 1997 г., когда город пребывал в тяжелейших условиях нехватки электроэнергии, отопления, водоснабжения. Из окон многоквартирных домов выглядывали печки-буржуйки, стены домов и квартир были закопчены как после пожара. Но с каждым новым приездом мы отмечаем, как город побеждает трудности. последние, может быть, 5-6 лет Ховд сильно изменился. Многие улицы поменяли свою внешность, появилось много новых жилых и общественных зданий, современные магазины и гостиницы, на улицах интенсивное движение на современных автомобилях. Есть ощущение, что Ховд выходит на уровень современного города с развитыми инфраструктурами и достаточно высоким уровнем жизни населения.

И что еще удивляет и радует, так это то, что жизнь в городе течет спокойно и размеренно. За всем этим ощущается целеустремленность в будущее и надежда на долгое благополучное существование.

Беседовал журналист Г.Турмунх.

Add comment

Security code
Refresh

Ховдын Толь Шинэ дугаар гарлаа

    Khovdiin-toli

Ирээдүйн Толь шинэ дугаар гарлаа

ireeduin-toli

Бизнес Толь шинэ дугаар

biznes-toli

ТАНЫ СОНОРТ

galdaТүүхэн хүмүүн

Цаг агаарын мэдээ