Download Firefox
Download Firefox

Friday, Nov 22nd

Last update10:45:00 AM GMT

Profile

Layout

Direction

Menu Style

Cpanel
You are here МЭДЭЭ Тэргүүн нийтлэл ТЭРГҮҮН НИЙТЛЭЛ “Уулын Алтай”-д өнгөрүүлсэн “ялалтын тамга”-тай өдрүүд - 2

“Уулын Алтай”-д өнгөрүүлсэн “ялалтын тамга”-тай өдрүүд - 2

  • PDF
Pobedi 18

Түрүүч нь өмнө нь нийтлэгдсэн 

 Хоёр: Эрдэм шинжилгээний хурал хийгээд оюун сэтгэхүйн ертөнцөд

Аугаа их ялалтын 70 жилийн ойд зориулсан олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурал Горно Алтай хот дахь АБНУ-ын Улсын их сургууль дээр 5 сарын 7-нд эхлэв.

Хуралдаанд Горний Алтайн Улсын их сургуулийн (ГАГУ) ерөнхий захирал, Бабин, мөн /ГАУИС/-ийн дэд захирал, Оросын шинжлэх ухааны акедемийн Нийгмийн судалгааны хүрээлэнгийн Горно-Алтай дахь салбарын удирдлагын зөвлөлийн гишүүн Табаков Юрия Васильевич, АБНУ-ын сэтгүүлчдийн холбооны дарга Алушкин Борис Кондулеевич, “Вестник Горно-Алтайска” сонины ерөнхий редактор,  АБНУ-ын сэтгүүлчдийн холбооны нэгдүгээр орлогч дарга Алексей Сергеевич Ивашкин, Монгол улсын Үндэсний их сургуулийн профессор Наваанзоч Х.Цэдэв, Мөн сургуулийн докторант багш, АБНУ-ын Улсын их сургуулийн аспирант Дашдоржийн Мөнхбат, Монгол улсын Орон нутгийн сэтгүүлчдийн “Шинэ эвлэл” холбооны удирдах зөвлөлийн дарга, “Ховдын толь” сонины ерөнхий редактор Гонгоржавын Төрмөнх (миний бие) “Мир Евразий” сэтгүүлийн ерөнхий редактор, түүхийн шинжлэх ухааны доктор профессор Модоров Николай Семенович, Түүхийн ухааны доктор, профессор Чедурова Елизавета Михиаловна, ГАГУ-ын (Горно–Алтайский Государственний Университет) аспирант Владислев Терентьев, В.В. Бианкавын нэрэмжит Бийск хотын түүхийн музейн захирал Грехова Елена Анатольевна, мөн музейн эрдэм шинжилгээний ажилтан Стрелец Ольга Борисовна, Горно-Алтай хотын ерөнхий боловсролын нэгдүгээр сургуулийн түүхийн багш Николаев Игорь Александрович, Хятад улсын Шинжааны их сургуулийн багш Ян Цзяо нарын эрдэмтэн судлаачид оролцож, тус тусын илтгэл хэлэлцүүлэв  Түүнчилэн энэ эрдэм шинжилгээний хуралд /ГАГУ/ Горний Алтайн Улсын их сургуульд эрдмийн зэрэг горилж буй Хятад улсын аспирантууд сонирхогч, ажиглагчаар оролцож, хэлэлцүүлсэн илтгэлүүдтэй холбоотой асуулт асууж, санал бодлоо илэрхийлж байсан юм.

Монгол улсын оролцогчдын хувьд профессор Наваанзоч Х.Цэдэв “Эх орны их дайнд Немцийн фашистуудыг бут ниргэхэд нийгмийн сэтгэлгээний хүчин зүйлүүд”, докторант Д.Мөнхбат “Дэлхийн хоёрдугаар дайны жилүүдэд Монгол улс ба Улаан армийн харилцаа” Â Г.Төрмөнх (миний бие) “Халхын голын байлдаан ба дэлхийн хоёр дугаар дайнд оролцсон дайчдын мөрөөр” гэсэн илтгэлүүдийг орос хэл дээр илтгэж, хэлэлцүүлсэн юм.

Монголын оролцогчдын илтгэлийн хувьд Орос оронд байхгүй ховор баримтуудыг гаргаж ирсэн, үзэл санааны хувьд залуу хойч үеийг зөв үзлээр төлөвшүүлэхэд ихээхэн ач холбогдол бүхий сонирхолтой илтгэлүүд байна хэмээн оролцогчид саналаа хэлж, баяр хүргэж байсныг дурьдах нь зөв байх. Тэрчлэн АБНУ-ын оролцогчид нэрт эрдэмтэд судлаачдын илтгэлүүд ч нэн ач холбогдолтой, цаашид түүний мөрөөр судалгаа шинжилгээ өрнүүлэх бодлого үйл ажиллагаандаа тусгаж авахад зайлшгүй шаардлагатай зүйлүүдийг хөндөж тавьж байсан юм.

Горний Алтайн Улсын их сургуулиас хуралдааны илтгэлүүдийг эрдэм шинжилгээний бичиг болгон хэвлүүлнэ гэдгээ ч мэдэгдсэн.

Дүгнэлтийн хэлэлцүүлгийн үеэр энэхүү хурал нь зөвхөн нэг ялалтын 70 жил болсонтой холбогдож, зохиогдоод түүх болж үлдэхдээ биш харин сүүлийн үед хүн төрөлхтний оюун сэтгэхүйн ертөнцөд “гамшигт үзэгдэл” болоод буй хэт либералчилах, мөн чанарыг орхигдуулж хэлбэрийг шүтэх, даган дууриах, ингэснээр хүн төрөлхтний хэзээ ч мартаж, гээж болохгүй заямал үнэт зүйлсийг үгүй хийж, сэтгэхүй нь боолчлогдмол болсон ард түмнийг хялбарханаар идэш болгон ашиглах гэсэн баруун төвтэй /Америк!/ улс төрийн бодлогын нөлөөллийг сааруулах учир холбогдлыг нь өргөж, улмаа уламжлал болгон үргэлжлүүлэх нь зүйтэй гэсэн саналууд гарч байлаа. Хоёр орны сэтгүүлчдийн байгууллагаас оролцсон төлөөлөгч, судлаачдын хувьд энэ талаар өргөн олон нийтэд чиглэгдсэн соён гэгээрүүлэх ажлуудыг боловсрол хийгээд эрдэм шинжилгээ судалгааны байгууллагууд, эрдэмтэдтэй хамтран өрнүүлэх нь зүйтэй гэсэн асуудал дээр санал нэгдсэн ба эрдэмтэд дуу нэгтэй дэмжиж байв. 

Эрдэм шинжилгээний хурлын дараа бид А.В Анохины нэрэмжит Үндэсний музейд болсон “Ялалт ба зэвсэг” хэмээх дэлхийн дайнуудын үед хэрэглэгдсэн зэвсгийн түүхэн үзэсгэлэнгийн нээлтэд оролцож, АБНУ-ын Засгийн газрын нэгдүгээр орлогч сайд Ольги Александровна Сафронова, хотын дарга Виктор Облогин нартай уулзаж, дурсгалын зураг татуулав. Үзэсгэлэнгийн нээлтэн дээр орлогч сайд Ольги Александровна, хотын дарга, тэрчлэн үндэсний музейн захирал нар үг хэлж, түүхэн кино үзүүлэн, урлагийн тоглолт сонирхуулсан.

Музейн санал сэтгэгдлийн дэвтэр дээр бид сэтгэгдэл үлдээх болоход үндэсний худам Монгол бичгээрээ бичих нь зүйтэй гэсэн санал гарснаар бид энэ үүрэг надад оногдож, бид худам Монгол бичгээр болон орос хэл дээр сэтгэгдлээ бичиж мөнхөлсөн агаад үүнийг харж байсан Орос болон Алтайц нөхдийн зарим нь Монголын эртний бичиг үсэг хэмээн ихэд олзуурхан гайхаж байсан.

Мөн Монголын оролцогчдыг хотоос 20 орчим километрийн зайд Хадан гол /Катун голын эрэг дээр битүү хусан ой дотор орших агуу их сэтгэгч, зураач Николай Рерихийн хөшөө үзүүлж, тэр хавийн буюу Хадан голын сав дагуух аялал жуулчалын бүсийг сонирхуулав.

Өргөн их Хадан мөрний эрэг дээр урт нөмрөгөө нөмрөн гүн алс руу ширтэж, бодлогшрох агуу зураач, сэтгэгчийн нүсэр том гантиг чулуун хөшөөний дэргэд хором төдий саатаж, голын урсгал ширтэн зогсоход ер бусын сэтгэгдэл тархийг эзэмдэнэ.

  Үргэлжлэл бий....

Г.Төрмөнх

 

 

 

Add comment

Security code
Refresh

Цаг агаарын мэдээ