Download Firefox
Download Firefox

Wednesday, Apr 26th

Last update10:49:49 PM GMT

Profile

Layout

Direction

Menu Style

Cpanel
You are here ХҮН БАЙГАЛЬ Байгаль ба асуудал Уулын барс - Унаган байгаль

Уулын барс - Унаган байгаль

Tsasnii bars 02
Tsasnii bars 03
Tsasnii bars 01

“Ховдын толь” сонин болон “Вестник Горно – Алтайска” сонины хамтын ажиллагааны хүрээнд 

Алтайн бүгд найрамдах улсад “цасны барс” нэртэй их наадам болов. Тавдугаар сарын хоёр дахь арав хоногийн төгсгөлтэй зэрэгцэн өндөрлөж буй энэхүү арга хэмжээнд хөрш Монгол улсаас хүүхдүүд ирж оролцож байгаа бөгөөд нэг талаараа олон улсын чанартай үйл явдал болсон тухай сэтгүүлч Любовь Ивашкинагийн сурвалжилсныг орчуулан хүргэж байна.

Хилийн бүсэд орших Кош-Агачийн районд чуулсан оролцогч хүүхдүүд үнэнхүү сэтгэлээсээ цасны барсыг хайрлан хамгаалах үйлсэд нэгдэж байгаа нь бахархалтай санагдана. Тэрээр районы төв дэх ахмадын клубт таван жил дараалан зохиогдож ирсэн бөгөөд жилээс жилд улам хөгжүүн сайхан болж байгаа нь улам ч таатай юм.

“Амар тайван бүс нутаг” буюу /Зона покоя Укок/ нэрт байгаль, газарзүйн хүрээлэн болон Алтайн бүсийн тогтвортой хөгжлийн сангаас анх санаачилж, 2010 онд АБНУ-ын хилийн районд энэ үйл ажиллагааг эхлүүлж байв. Дэлхийн байгаль хамгаалах сангийн Алтай - Саяны салбараас энэ санаачлагыг уухайлан дэмжиснээр АБНУ-д экологийн сэдэвт уралдаант шалгаруулалт, цаст уулнаа эзэн суугч ирбис гэрийн муураас эхлээд зэрлэг араатны амьдрах нөхцлийг хамгаалахтай холбоотой сургалт гэгээрлийн үйл ажиллагаа давхар явагдсаар одоо дөрөв дэх жилийг үзэж байна.

              Нэгэнт хэвшил болж олон түмнээр мэддэг болсон энэ үйл ажиллагааны таван жилийн ойг тохиолдуулан

“Сайлюгемск”-ийн үндэсний хүрээлэн /парк/ -аас дээрх байгууллага газруудтай нэгдэн идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж эхэлснээр барахгүй, Аргут голын хөндийгөөр төвтэй Алтайн зэрлэг амьтад, цасны ирвэс болон аргаль хонь зэргийн нутагших орчин дахь хамгаалалтын бүсийг бий болгохоор болов.

            Их наадмын нээлтэн дээр Дэлхийн унаган байгалийг хамгаалах сангийн Алтай – Саяны салбарын төслийн зохицуулагч Елена Репутанова энэхүү наадмыг “Өөдрөг зан төлөв хийгээд энэрэх сэтгэлийн баяр” гэж нэрлэмээр байгаагаа хэлсэн.

Мөн районы депутатуудын зөвлөлийн дарга Сергей Майхиев энэхүү баярт оролцогч хүүхдүүдийн хүрээлэл улам өргөжиж байгаад баяртай байна хэмээгээд, уламжлал болгоод буй ажлууд маань улаан номонд орсон ховор амьтдыг хамгаалахад дорвитой хувь нэмрээ оруулах, бүс нутгийн экологийн аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх, цасны ирвэс болон бусад зэрлэг амьтдын нутагшин амьдрах таатай орчинг нь хамгаалан бэхжүүлэх чухал хөшүүрэг, Алтайн бүс нутгийн нэрийн хуудас болохуйц үйл хэрэг байгаасай гэж хүсэж байгаагаа илэрхийлсэн. Бид цасны барсыг хамгааллаа. Энэ үйл хэрэг маань бидний сэтгэл зүрхэнд үргэлж итгэл үнэмшил төрүүлж, цасны барсууд бидэнтэй үргэлж хамтдаа тайван амьдрах болно хэмээн тэр бас үгүүлсэн юм.

Энэ удаагийн их наадмын баатруудаар цасны барсаас гадна Алтайн аргаль хонь, начин, шонхор шувуу зэрэг амьтад, цармын арц хийгээд усны самар зэрэг ховор ургамалууд тодорсон.

Монголоос ирсэн зочид маань энэ арга хэмжээнд Алтайн нурууны тусгай хамгаалалтай газрын хамгааллалтын захиргааны дарга Атай Аятхан, Ховд аймаг дахь Дэлхийн байгаль хамгаалах сангийн Алтай - Саяны бүсийн салбарын ажилтан Лхагвасүрэнгийн Алтанцэцэг нараар ахлуулан оролцлоо.

Түүнчилэн энэ үеэр АБНУ-ын “Сайлюгемск”-ийн үндэсний хүрээлэн /парк/-ын захиргаа, Зона покая Укок” буюу “Амар тайван бүс нутаг” байгаль газар зүйн хүрээлэнгүүд ирвэс болон ховор, ховордсон амьтан, ургамлыг хамгаалах чиглэлээр хамтран ажиллах санамжид гарын үсэг зурав.

            Кош-Агачийн районд 2010 онд эхэлж байсан санаачлага одоо “Цасны барс” нэртэй, өргөн цар хүрээг хамарсан олон улсын арга хэмжээ болж, түүнд хөрш Монгол улсын маань өсвөр үе, хүүхдүүд ирж, тун ч идэвх зүтгэлтэй оролцсонд зохион байгуулагчид болон бид бүхэн баяртай байлаа.

Баян-Өлгий аймгийн ерөнхий боловсролын “Бастама” сургууль Алтайн бүгд найрамдах улсынхтай нэгэн адил ийм чиглэлийн клубыг бий болгож, идэвхтэй ажиллуулж байгаа юм байна. Түүнчилэн Монголоос ирсэн багачууд уралдаант хөтөлбөрөөс гадуур үндэсний урлагийн тоглолтуудыг үзүүлсэн ба тэдний тоглосон эдгээр номерууд бүгд өндөр түвшинд бэлтгэгдсэн байсан нь фестивалын бас нэг томоохон гэнэтийн бэлэг болсон юм.

Хүүхдүүдийн уншсан шүлэг, дуулсан дуу, театрчилсан тогтлолтын уран чадварыг үнэхээр бахдам байлаа. Унаган байгаль шигээ үзэсгэлэнтэй, хийгээд эмзэг турьхан хүүхдүүдийг энэхүү их наадмын зонхилох оролцогчид болгосон нь ч учиртай. Тэд нар хийгээд бид бүгд цаст уулсын унаган амьтад, онгон дагшин байгальтайгаа үеийн үед нэгэн амьтай байж урт удаанаар амар тайван орших учиртай.

Кош-Агачид болсон энэхүү фестивалыг ДБХС-гийн Алтай – Саяны бүсийн салбар, “Сайлюгемск”-ийн үндэсний хүрээлэн /парк/-ын захиргаа, Алтайн бүсийн тогтвортой хөгжлийн сангууд идэвхтэй дэмжиж, “Амар тайван бүс нутаг” - /Зона покая Укок/ байгаль газар зүйн хүрээлэн ерөнхий зохион байгуулагчаар ажилласан юм.

Наадмын үеэр   “Сайлюгемск”-ийн үндэсний хүрээлэн /парк/-д ирвэсийн багт наадам болсон ба зохион байгуулагчид нутгийн оршин суугчидтай хамтран өмнө нь зохион байгуулагдаж байсан наадмуудын тухай дурсаж, энэхүү ховор амьтныг хамгаалах зайлшгүй шаардлагатай гэдгийг ч товойлгон үзүүлсэн билээ.    

                                             Сэтгүүлч Любовь Ивашкина /АБНУ. "Вестник Горно - Алтайска" сонин/

Орос хэлнээс орчуулсан сэтгүүлч Г.Төрмөнх

 

 

 

 

 

Add comment

Security code
Refresh

Ховдын Толь Шинэ дугаар гарлаа

    Khovdiin-toli

Ирээдүйн Толь шинэ дугаар гарлаа

ireeduin-toli

Бизнес Толь шинэ дугаар

biznes-toli

ТАНЫ СОНОРТ

galdaТүүхэн хүмүүн

Цаг агаарын мэдээ