Download Firefox
Download Firefox

Monday, Jun 26th

Last update12:14:17 AM GMT

Profile

Layout

Direction

Menu Style

Cpanel
You are here ХУУЛЬ ХУУЛИЙН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ Шинээр төрөх "17 татвар" шударга ёсонд хэр нийцэх вэ?

Шинээр төрөх "17 татвар" шударга ёсонд хэр нийцэх вэ?

Төр оршихуй дор татвар оршдог. Өөрөөр хэлбэл иргэн хүн төрдөө татвар төлөх үүрэгтэй. Тиймээс ч бид энэхүү үүргээ хэлбэрэлтгүй биелүүлсээр ирсэн. Ганц нэг хумсаа нуусан нөхдүүдийг эс тооцвол.

Харин төр засаг маань ард түмнийхээ төлсөн татварын хөрөнгийг хий хоосон үр дүнгүй зүйл зарцуулан эрх мэдэл сандайлсан хэсэг бүлэг хүний гарын салаагаар урсгаснаас улс орны эдийн засаг туйлдаад буйг нуух юун.

Тодруулбал энэ оны улсын төсвийн орлогоос 1.5 их наяд төгрөг сох дутсан. Үүнээс эхний хагас жилийн гүйцэтгэлээр татварын орлого 200 тэрбумаар тасраад буй. Нөгөөтэйгүүр энэ бүгд гадны хөрөнгө оруулагчдын итгэл алдарч хөрөнгө оруулалттай татсантай ч холбоотой.

Тиймээс өнгөрөгч өдрүүдэд УИХ-аар Монголд хөрөнгө оруулалт татах зорилго бүхий Хөрөнгө оруулалтын тухай болон Хөрөнгө оруулатлтын сангийн тухай хуулийг бусад дагалдах хуулиудын хамтаар батлаад буй. Гэтэл энэхүү Хөрөнгө оруулалтын хуулийн малгайн дор татварын шинэ хуулиудыг нууж дөнгөснөөр ирэх оноос бид 17 нэр төрлийн шинэ татварыг төлж магадгүй болоод байна.

Уг нь бид эдийн засаг хүндрэлтэй байгаа энэ үедээ гадаадын хөрөнгө оруулалт хэмээн туйлширхаас илүүтэйгээр үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжин өөрсдийн гараар баялаг бүтээх учиртай. Гэтэл хүндрээд буй эдийн засгаа сэхээхийн тулд ард түмнээсээ албадан татвар авах замаар төсвөө нэмэгдүүлэх нь. Тиймээс энэ бүхнийг тодруулбал:

 

1.      Хотын татвар. Нийслэл хотод амьдарч байгаа хэн бүхэн, үйл ажиллагаа явуулж байгаа аж ахуйн нэгж бүрээс энэхүү татварыг авахаар хуулийн төсөл боловсруулагдаж байгаа. Ингэснээрээ тэд Улаанбаатар хотын хэт төвлөрөлтийг саармагжуулж, багасгаж дөнгөнө гэж үзэж байгаа. Гэсэн ч бүх үйлчилгээнээс татвар суутгана гэвэл татвар шингэсэн үнээр бараагаа борлуулах үйлдвэрлэгчдийг төр захиалан үнэ өсгөх гажиг тогтолцоог бүдүүлж мэднэ.

2.      Аймгуудын татвар”. Бүх аймгийн төв болон улсын чанартай хотод ажиллаж амьдарч байгаа иргэдээс татвар авахаар хуулийн төсөл бэлэн болгов. Бас л төвлөрлийг бууруулах, орон нутгийн хөгжлийг дэмжих гэсэн үндсэн зорилготой.

3.      “Үйлчилгээний татвар”. Энэ нь дээр хоёр татварын нэг хэсэг бөгөөд хязгаарлалтай. Тухайлбал аймаг, нийслэлийн аль нэгэн газар үйлчилгээ явуулсан тохиолдолд татвар төлнө гэсэн үг. Ингэхдээ үйлчилгээ авсан үнийн дүн дээрээ татвартай газраар үйлчлүүлсэнийхээ төлөө үйлчилгээний татвар нэмж төлнө гэсэн толгой эргүүлэм хувилбар.

4.      “Өв хөрөнгийн татвар”. Үр хүүхдүүддээ өвлүүлэн үлдээж байгаа үл хөдлөх болон хөдлөх хөрөнгөнөөс татвар авахаар бэлтгэжээ. Гэхдээ энэ төрлийн татвар нэлээд олон төрөлтэй байж болохыг сануулсан.

5.      “Бэлэглэлийн татвар”. Иргэд хоорондоо үл хөдлөх хөрөнгийг худалдахдаа бэлэглэлийн гэрээ хийж улсад нэг ч төрлийн татвар төлдөггүй нь буруу зүйл гэж үзжээ. Тиймээс бэлэглэлийн татварыг бий болгох аж.

6.      “Бэлгийн малын татвар”. Энэ нь инээдтэй бөгөөд басхүү сонирхолтой. Хэн нэгэн хүүхэддээ халзан цагаан хонь бэлэглэхдээ татвар төлнө. Хэрэгжүүлхэд ихээхэн төвөгтэй бөгөөд хэл ам дагуулж мэдэх ийм л зүйлийг шударга ёсонд нийцнэ гэж засаг үзэв.

7.      “Үнэт эдлэлийн татвар” үнэт эдлэлээ үр хүүхэддээ өвлүүлэн үлдээсэн ч гэсэн татвар авах нь.

8.      “Бэлэн мөнгөний татвар” үр хүүхэддээ бэлэн мөнгө өвлүүлж үлдээхээс ч улс хувь хишигээ авна.

9.      Хувь хүний орлогын албан татвар” Хувь хүний орлогын одоогийн албан татвар Монголд хувь хүний нийт орлогын 5-8 хувьтай байдаг нь хэтэрхий бага гэж үзэж байгаа бөгөөд дэлхийн жишгээр энэ 30 хувьтай байдаг аж.

10.  “Малчдын татвар” Малчин өрх, мал бүхий этгээдийн мал бүрээс татвар авах гэнэ. Ингэхдээ малын тоог нэг хонины толгойгоор  бодож тооцох аж. Харин үхсэн, алдсан малыг гамшгийн улмаас хорогдсон нотлох баримтыг үндэслэж татвараас хасч тооцох аж.

11.  “Утаа хаядаг машины татвар”. Нэг километр зайд явахад 120 грамм болон түүнээс их хэмжээний нүүрс хүчлийн хий ялгаруулдаг авто тээврийн хэрэгслээс авна.

12.  “Азын дугаарын татвар” Азын болон мөнгөн улсын дугаар хэрэглэж байгаа автомашины эзнээс татвар авдаг болно. Эсвэл ийм төрлийн улсын дугаарыг дуудлага худалдаанд оруулж төсөвт мөнгө төвлөрүүлнэ.

13.  “Нийтийн зогсоолын татвар”. Улаанбаатар дахь нийтийн зогсоолуудаас татвар авна.

14.  “Байгалийн бохирдлын татвар”. Нийслэлд нүүрс түлсэн айл өрх, аж ахуйн нэгжүүдээс Улаанбаатарын агаарыг бохирдуулсан гэх үндэслэлээр ихээхэн хэмжээний татвар авна. Хэрэв энэ тохиолдолд гэр хорооллын айл өрх бүр энэхүү татварыг төлөх нь зайлшгүй.

15.  “Хог хаясны татвар”. Хог хаясны хураамжийг нэмэгдүүлэхээр хуулийн төслүүдэд тусгажээ.

16.  “Гол ус бохирдуулсаны татвар” Туул голруу бохироо асгадаг арьс ширний үйлдвэрүүд, голд машинаа угаасан этгээдүүдийг журамлахад энэ хууль хэрэг болох нь гарцаагүй басхүү зайлшгүй.

17.  “Нүүрс олборлолтын татвар”. Нүүрс агаарыг ихээр бохирдуулдаг тул түүхий нүүрс олборлодог аж ахуйн нэгжээс килограммаар нь тооцож татвар авах гэнэ.

Мэдээж хууль хэрэгжээд эхэлсэн даруйд бид төлөх үүрэгтэй ч төлөх нь битгий хэл уншихаас ч инээд хүрэм адал сонин татварууд шинээр бий болох нь. Энэ тохиолдолд бид эдгээр 17 татварыг төлөх нь шударга ёсонд хэр нийцэх вэ? Таны бодол.

 

(Эх сурвалж Undesten.mn)

 


Add comment

Security code
Refresh

Цаг агаарын мэдээ